رمزگشایی از ژن‌های مرتبط با طول عمر: چگونه سلول‌های یک زن ۱۱۷ ساله جوان‌تر از سن واقعی‌اش ماندند

مطالعه‌ روی ماریا برانیاس موررا، سالمند آمریکایی-اسپانیایی که در ۱۱۷ سالگی درگذشت، نشان داد میکروبیوتای مشابه میکروبیوتای نوزاد داشته است. ماریا برانیاس موررا، زن آمریکایی‌تبار که پیش از درگذشتش در اسپانیا در آگوست گذشته، مسن‌ترین فرد زنده جهان بود، طول عمر خود را به «شانس و ژنتیک خوب» نسبت داده بود. تحقیقات علمی اکنون نشان داده‌اند که کاملاً حق با او بوده است.
مطالعه‌ای که دانشمندان بر روی میکروبیوم و DNA برانیاس، پیش از درگذشتش آغاز کرده بودند، نشان داد که ژن‌های او، موجب شده بودند سلول‌هایش عملکردی ۱۷ سال جوان‌تر از سن واقعی او داشته باشند. افزون بر این، میکروبیوتای بدن او – که عمدتاً به باکتری‌های روده اشاره دارد و نقش کلیدی در حفظ سلامت دارد – مشابه میکروبیوتای یک نوزاد بود. این پژوهش تحت هدایت پروفسور مانل استلر، استاد ژنتیک در دانشگاه بارسلونا و یکی از برجسته‌ترین متخصصان پیری، انجام شد.
ژنتیک «ویژه» و سبک زندگی سالم، ترکیبی برای عمر طولانی
روزنامه Ara در اوایل ماه مارس نتایج این مطالعه را منتشر کرد و ژنوم منحصربه‌فرد برانیاس را «ژنتیکی ممتاز» توصیف کرد. تیم تحقیقاتی دریافت که برانیاس تا اواخر عمر، شفافیت ذهنی خود را حفظ کرده بود. مشکلات سلامتی او عمدتاً به درد مفاصل و کاهش شنوایی محدود می‌شد و از بیماری‌های جدی و تحلیل‌برنده مرتبط با پیری در امان مانده بود. پژوهشگران همچنین بر نقش سبک زندگی سالم برانیاس در تقویت این مزیت ژنتیکی تأکید کردند. او با اجتناب از مصرف الکل و سیگار پیاده‌روی‌های منظم و حضور در محیط خانواده و دوستان به سلامتی خود کمکی شایان توجهی کرده بود. به گفته محققان، این عوامل، نقش مهمی در جلوگیری از زوال جسمی و ذهنی او داشتند.
چگونه این تحقیق می‌تواند در درمان بیماری‌های مرتبط با پیری مؤثر باشد؟
استلر و همکارانش ابراز امیدواری کردند که این تحقیق بتواند به توسعه داروها و درمان‌هایی برای بیماری‌های مرتبط با افزایش سن کمک کند. به گفته آنان، برانیاس نمونه‌ای بود که نشان داد پیری و بیماری لزوماً هم‌زمان رخ نمی‌دهند و این مطالعه این باور که این دو به‌طور اجتناب‌ناپذیر به هم پیوسته‌اند را به چالش می‌کشد.
طبق گزارش خبرگزاری EFE اسپانیا، نتایج این پژوهش می‌تواند به ایجاد راهکارهای جدید برای بهبود کیفیت زندگی در دوران سالمندی منجر شود.

منبع:

https://www.theguardian.com/world/2025/mar/13/supercentenarian-aging-genes-study

تهیه و تنظیم: سید طه نوربخش
نظارت و تأیید: دکتر فائزه محمدهاشم-متخصص ژنتیک