Liquid Biopsy: راهکاری نوین برای کاهش شیمی‌درمانی غیرضروری در سرطان کولون

نتایج به‌روزشده یک کارآزمایی بالینی در استرالیا که از Liquid Biopsy برای هدایت درمان سرطان کولون استفاده کرده بود، تأیید کرد که با وجود کاهش استفاده از شیمی‌درمانی، نتایج درمانی هیچ افتی نداشته است.

در مطالعه DYNAMIC، ۴۵۵ بیمار که تحت عمل جراحی برای برداشت تومور سرطان کولون قرار گرفته بودند، شرکت داشتند. این بیماران به‌صورت تصادفی در دو گروه قرار گرفتند: یک گروه بر اساس نتایج Liquid Biopsy (ctDNA)  و گروه دیگر بر اساس تشخیص پزشک با استفاده از معیارهای استاندارد. در نهایت با توجه به نتایج در دو گروه تصمیم‌گیری شد که آیا نیاز به شیمی‌درمانی وجود دارد یا خیر.

Liquid Biopsy مشابه یک آزمایش خون معمولی است و نمونه خون برای تشخیص DNA توموری در گردش (ctDNA)  مورد بررسی قرار می‌گیرد. وجود این قطعات DNA در خون پس از جراحی، نشان‌دهنده وجود سلول‌های سرطانی باقی مانده‌ است.

تنها ۱۵ درصد از بیمارانی که بر اساس Liquid Biopsy ارزیابی شدند، نیاز به شیمی‌درمانی داشتند، در حالی که در گروهی که تصمیم‌گیری بر اساس معیارهای استاندارد پزشکان انجام شد، ۲۸ درصد از بیماران تحت شیمی‌درمانی قرار گرفتند.

تمامی بیماران این مطالعه اکنون به مدت پنج سال تحت پیگیری بوده‌اند و نتایج به‌روزشده تحقیق به‌تازگی در مجله Nature Medicine منتشر شده است.

پروفسور ژان تی، محقق ارشد این مطالعه و متخصص آنکولوژی دستگاه گوارش در مرکز پزشکی پیتر مک و پژوهشگر ارشد در مؤسسه WEHI، می‌گوید:

“پنج سال پس از آغاز مطالعه، علیرغم کاهش استفاده از شیمی‌درمانی در بیمارانی که از Liquid Biopsy استفاده کردند، نرخ بقای کلی در هر دو گروه تقریباً یکسان است.این یافته‌ها تأیید دیگری بر این موضوع است که بررسی ctDNA روش مناسبی برای هدایت درمان این بیماران است، چرا که بسیاری را از عوارض و سمیت‌های شیمی‌درمانی و سایر تأثیرات منفی آن حفظ می‌کند.”

نرخ بقای کلی پنج‌ساله:

۹۳.۸٪ در گروهی که از بررسی ctDNA  استفاده کردند

۹۳.۳٪ در گروهی که با روش‌های استاندارد تحت نظر پزشک درمان شدند

نرخ بقای بدون عود سرطان در پنج سال:

۸۸٪ در گروه Liquid Biopsy (ctDNA)

۸۷٪ در گروه مدیریت استاندارد

همچنین، نتایج این تحقیق نشان می‌دهد که انجام آزمایش‌های بیشتر ctDNA در پایان درمان بیماران می‌تواند اطلاعات ارزشمندی درباره میزان موفقیت درمان و خطر بازگشت سرطان در بلندمدت ارائه دهد.

توضیحات:

DYNAMIC Trial نام یک کارآزمایی بالینی تصادفی‌شده (Randomized Clinical Trial) است که در استرالیا انجام شد. این مطالعه با هدف بررسی کاربرد Liquid Biopsy  (ctDNA) در تصمیم‌گیری برای شیمی‌درمانی پس از جراحی در بیماران مبتلا به سرطان کولون مرحله دوم طراحی شد.

برای مطالعه بیشتر:

Jeanne Tie et al, Circulating tumor DNA analysis guiding adjuvant therapy in stage II colon cancer: 5-year outcomes of the randomized DYNAMIC trial, Nature Medicine (2025). DOI: 10.1038/s41591-025-03579-w

تهیه و تنظیم: سید طه نوربخش

تایید و نظارت: دکتر فائزه محمدهاشم-متخصص ژنتیک