خط خبر

توقف و معکوس نمودن فرآیند پیری از طریق ژنتیک

دکتر سعید رضا غفاری

در مقاله ای که روز گذشته در مجله Cell به چاپ رسید محققان نشان داده اند که می توان با فعال کردن ۴ ژن مهم موثر در فرآیند پیری این پدیده را متوقف یا معکوس نمایند. جزییات بیشتر و متن اصلی مقاله در وب سایت ژنتیک بالینی

یک تحقیق جدید  روز گذشته در مجله Cell به چاپ رسیده است نشان می‌دهد که می‌توان فرآیند پیری را متوقف و حتی مسیر آنرا معکوس نمود. این یافته به صورت اصولی در موش‌ها و سلول‌های انسانی در محیط کشت نشان داده شده است . این اقدام پس از ایجاد تغییر در فعالیت ژن‌هایی انجام گیرد که در طی فرآیند پیری نقش دارند.

متخصصین ژنتیک با افزایش سرعت فعالیت ژن‌هایی که منجر به بازگشت فعالیت سلولی به مرحله رویانی می‌شوندموفق شدند که در موش‌ها فرآیند پیری را متوقف و یا حتی معکوس  سازند به علاوه آنها موفق شدند که سرعت بهبودی یک آسیب در یک موش میان سال را افزایش دهند.aging-hands
این یافته شواهد جدیدی را به نفع آن دسته از دانشمندان عرضه می‌کند معتقدند که فرآیند پیری در واقع تجمع اتفاقات اپی‌ژنتیک در بدن می‌باشد .در طی زندگی فعالیت‌های تنظیم کننده‌های فعالیت سلولی یک ژن افزوده و یا کاسته می‌شود.  در انسان اقداماتی از قبیل سیگار کشیدن و یا  سایر فاکتورهای محیط  منجر به افزایش یا کاهش فعالیت‌های این ژن‌های تنظیم‌کننده می‌شود به ترتیبی که این تغییرات تجمع می‌یابند عضلات ما ضعیف می‌شوند ذهن ما ضعیف می‌شود و به تدریج فعالیت آنها کاهش می‌یابد و در معرض بیماری‌ها آسیب پذیر می‌شوند .این مطالعه جدید نشان می‌دهد که می‌توان مسیر این تغییرات را متوقف و یا حتی معکوس نمود .محققان مطالعه در سلول‌های انسانی به طور موقت چهار  ژن که مسئول تبدیل و بازگشت سلول‌های بالغ به سلول‌های رویانی هستند را در زمان کوتاهی مجدداً فعال نمودند تا سلول‌های پیش رو را مجدداً جوان نمایند.
این دانشمندان به علاوه این ۴ ژن معروف به تأثیر  در فرآیند پیری را فعال نمودند  و عضلات آسیب دیده و لوزالمعده آسیب دیده در یک موش   اصلاح نمودند . در بخش  دیگر از این مطالعه آنها در یک موش   مبتلا به پروژریا  که در معرض پیری زودرس  بود عمر او را تا ۳۰% افزایش دهند .
سایر محققانی که در این مطالعه نیز نقشی نداشتند ابا این مطالعه توافق نظر دارند و می‌گویند که این ژن‌ها می‌توانند سلول‌ها را مجدداً جوان کنند.  این یافته به طور اصولی نشان می‌دهد که حتی افراد پیر ۱۰ نیز می‌توانند مجدداً جوانی خود را باز یابند هر چند  شواهد مستقیمی از این نظر به دست نیامده است.  اما در سوی دیگر این گونه اقدامات نتایج خطرناکی نیز می تواند داشته باشد برای مثال چندین موش که در این مطالعه شرکت داشتند د اثر تومورال شدن بافت های خود جان خود را از دست دادند. این مشاهدات نشان می دهد که چگونه یک فعالیت می‌تواند ازیک سو بسیار مفید و سویی دیگر بسیار خطرناک باشد .در این بررسیزمانی که طول درمان را از ۱۰ روز به ۴ روز کاهش دادند به جای مرگ و تومور افزایش مفید سن اتفاق افتاد در واقع آنها از این طریق با یافتن زمان مناسب برای طول درمان به جای آنکه بیماری به سمت تومور رفته و به مرگ منتهی شود منجر به افزایش طول عمر و بازگشت جوانی شد. و محبت بدهد  جدید به‌طور خلاصه در صد دانشمندانی که بدست گزارش این مطالعه و نامساعد شد اعتقاد دارند که حداقل با این روش می‌توان طول سال‌ها و امید ۱ نفر با سلامت زندگی می‌کند را افزایش دهد اما اینکه بتوان به طور کلی طول عمر انسان را افزایش داد راه درازی در پیش است.

علاوه بر تنظیم فعالیت ژن‌ها راه‌های دیگری نیز برای کند کردن فرآیند پیری شناخته شد است. برای مثال در حیوانات با کاهش میزان کالری دریافتی روزانه و یا مصرف بعضی از داروها و یا تعویض خون آنان با حیوانات جوان موفق شدند فرآیند پیری را معکوس نمایند.

این واقعیت که این روش‌ها نیز تأثیر گذارند این نکته را نشان می‌دهد که برای فرار ایجاد فرآیند پیری و یا معکوس نمودن آن دلایل و راه‌های مختلفی وجود دارد بنابراین برای آنکه بتوانپیری را به طرز مؤثری متوقف و یا معکوس نمود احتمالاً در آینده راه‌های هم‌زمان و ترکیبی ابداع خواهند شد.

اصل مقاله از سایت Cell